غشای آمنیون جنینی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

هنگامی که بارداری اتفاق می‌افتد جنین تشکیل شده داخل کیسه‌ای به نام آمنیون قرار می‌گیرد. کیسه ذکر شده حاوی مایعی به نام آمنیوتیک است که توسط غشای آمنیون جنینی محاصره می‌شود. تا به امروز غشای آمنیون نوعی زباله زیستی به حساب می‌آمد اما بعد از انجام تحقیقات در این زمینه دانشمندان به این نتیجه رسیدند که غشای آمنیون جنینی قدرت فوق‌العاده‌ای در ترمیم بافت‌های بدن دارد.

هنگامی که زمان زایمان فرا می‌رسد این کسیه پاره شده و جنین برای زایمان آماده می‌شود. اما کاربردهای دیگری نیز برای غشای آمنیون متصور شده است. یکی از این کاربردها در زمینه سلول‌های بنیادی تلقی می‌شود که در سراسر دنیا سر و صدای زیادی به پا کرده است.
در ادامه این بحث به کاربردهای غشای آمنیون و چیستی آن خواهیم پرداخت.

غشای آمنیون جنینی چیست؟

این غشا داخلی‌ترین و نزدیک‌ترین غشا به جنین است که ضخامتی بین 0.02 الی 0.5 میلی‌متر دارد. پرده آمنیون سرشار از فاکتور‌های رشد و پروتئین‌های محلول در آب است که به بازسازی سلول‌های سطح پوست و دیواره رگ‌ها می‌پردازد. از این غشا در ترمیم زخم‌ها با وخامت متفاوت استفاده می‌شود.

ویژگی‌های غشای آمنیون

غشا آمنیون جنینی دارای خواصی است که کاهش عفونت در محل زخم را به دنبال دارند. این خواص از موادی سرچشمه می‌گیرند که به وفور در غشا آمنیون جنینی یافت می‌شوند. همچنین باید بدانید که این غشا خواص ضدالتهابی دارد و از تشکیل اسکار در موضع زخم جلوگیری می‌کند.

بدن بسیاری از افراد به دلیل وجود سطح ایمنی بالا بافت‌های پیوندی را دفع می‌کند اما سلول‌های غشای آمنیون ایمنی‌زایی بسیار کمی دارند که موجب می‌شود بدن افراد به راحتی آن‌ها را دریافت کند.

این غشا مانند سدی عمل می‌کند که علاوه بر پوشاندن کامل محل زخم، هوا و رطوبت لازم آن را تامین می‌کند که همین امر باعث کاهش درد زخم می‌شود.

کاربردهای غشای آمنیون

با توجه به ویژگی‌هایی که در بالا ذکر شد، از سلول‌های تشکیل دهنده غشای آمنیون در موارد بسیاری استفاده می‌شود و کاربردهای فراوانی در زمینه‌های ترمیم بافت و زخم دارد. چند مورد از کاربردهای غشای آمنیون را با در ادامه باهم بررسی خواهیم کرد.

عمل جراحی قرنیه و چشم

چشم شاید یکی از ظریف‌ترین ارگان‌های بدن باشد. این عضو با ظرافتی که دارد میلیون‌ها مویرگ را برای دیدن به کار می‌گیرد و برای اینکار هیچ لایه محافظتی جز پلک ندارد. هنگامی که به هر دلیل زخمی روی سطح قرنیه یا چشم به وجود آید، اغلب بسیار سخت‌تر از دیگر ارگان‌ها ترمیم می‌یابد و دوره التیام سخت‌تری نسبت به دیگر ارگان‌ها برای بیمار به وجود خواهد آورد.

هنگامی که افراد در معرض کار با مواد شیمیایی غلیظ اسیدی یا بازی قرار می‌گیرند به ناچار لایه‌ای از سطح قرنیه آن‌ها تخریب می‌شود. سلول‌های بنیادی موجود در غشای جنینی قادر خواهند بود که این سوختگی را درمان کنند. البته باید به این نکته توجه کرد که درمان اینسلول‌ها بستگی به میزان درجه سوختگی چشم دارد. اگر بخش آسیب دیده چشم بسیار وسیع باشد، درصد احتمال بهبودی به همان نسبت پایین‌تر می‌آید اما اگر تمام شرایط به خوبی پیش بروند، احتمال بهبودی بالای 80% خواهد بود.

درمان زخم‌های دیابتی با استفاده از غشای آمنیون جنینی

هر فرد مبتلا به دیابت حداقل یکبار در زندگی خود دچار زخم می‌شود. همانطور که می‌دانید زخم‌های دیابتی بسیار سخت درمان شده یا گاهی اصلا درمان نمی‌شوند، حتی در صورت وخامت اوضاع فرد مبتلا به دیابت گاهی ناچار به قطع عضو خواهد شد.

با تحقیقات جدیدی که در زمینه سلول‌های بنیادی انجام گرفته است، پزشکان اذعان دارند که غشای آمنیون دارای درصد بالایی از سایتوکاین است که به ترمیم زخم‌های پوستی کمک می‌کند.

درمان سوختگی با آمنیون

سوختگی نه تنها بسیار برای فرد سوخته‌شده دردناک است، بلکه به دلیل برجای گذاشتن زخم و اسکار تا مدت‌های طولانی فرد سوخه را آزار می‌دهد. اسکارهای سوختگی گاهی تا آخر عمر بیمار با وی باقی خواهند ماند. فناوری جدیدی که این روزها به کمک بیماران از این قبیل آمده است غشای آمنیون جنینی نام دارد.

هنگامی که سوختگی روی می‌دهد مدت زمان زیادی برای واکنش ندارید. اگر سریعا پرده غشای آمنیون یا مشتقات آن روی زخم قرار گیرد، سلول‌های بنیادی که به مقدار بسیار زیاد داخل این غشا قرار دارند، شروع به تکثیر سلول‌های سالم در کنار سلول‌ها آسیب‌دیده می‌کنند و پس از مدتی به احیای دوباره بافت آسیب‌دیده می‌پردازند.

زخم بستر و غشا جنینی

برای بیمارانی که برای مدت‌های طولانی در یک حالت دراز می‌کشند، عارضه‌ای به نام زخم بستر رخ می‌دهد. این زخم‌ها در صورت عدم مراقبت‌های لازم به صورت نکروز درآمده و گاهی به استخوان و لایه‌های چربی می‌رسند. هنگامی که زخم‌های بستر در مراحل اولیه خود قرار دارند، با قرار دادن لایه‌ای از غشای آمنیون جنینی روی آن‌ها بافت پوست به ترمیم می‌پردازد و روند درمان سریع‌تر انجام می‌پذیرد.

سخن آخر

با پیشرفت علم پزشکی و انجام آزمایشات گسترده روی مواد آمنیوتیک، دانشمندان به این نتیجه رسیدند که نزدیکترین لایه‌ای که اطراف جنین قرار دارد و حاوی مایع آمنیوتیک است، خواص فراوانی برای ترمیم بافت سلول‌ها در خود دارد.

این لایه به اصطلاح غشای آمنیون نامیده می‌شود که سرشار از سلول‌های بنیادی و مواد ترمیم کننده است. در مقاله‌ای که در بالا ارائه شد به بررسی کاربردهایی که غشای آمنیون در چشم‌پزشکی دارد پرداختیم؛ علاوه بر آن نگاهی به تاثیر استفاده از این غشا روی افرادی که در ناحیه چشم یا پوست سوختگی دارند انداختیم.

همچنین گفتیم که زخم‌های بستر و سوختگی‌ها چگونه با غشای آمنیون جنینی قابل درمان هستند. کاربردهایی که سلول‌های بنیادی در ترمیم زخم‌ها دارند بسیار زیاد هستند و در این مقاله نمی‌گنجند. با ما همراه باشید تا در مقالات بعدی نیم‌نگاهی به این کاربردها بیندازیم. ممنون که تا این لحظه با ما همراه بوده‌اید.

اگر از مطالعه این مقاله راضی بودید می‌توانید آن را به دوستانتان نیز پیشنهاد کنید. همچنین سوالات خود را می‌توانید از طریق صفحه تماس با ما مطرح کنید. اینستاگرام و تلگرام ما را دنبال کنید تا از آخرین اخبار و رویدادهای مرتبط با لایف‌سل نیز آگاه شوید.

,
نوشتهٔ پیشین
مقایسه سلول های بنیادی بالغ و جنینی
نوشتهٔ بعدی
درمان زخم با سلول بنیادی

پست های مرتبط

فهرست